Araba kullanma korkusu nasıl yenilir?

Bu korku sanıldığından yaygındır

Ehliyetini aldığı hâlde yıllarca direksiyona geçmeyen, sadece bildiği güzergâhta sürebilen ya da otoyola çıkmaktan kaçınan pek çok kişi vardır. Korkunun kaynağı genellikle yeterince pratik yapmadan ehliyet almak, kötü bir deneyim, eleştirel bir aile üyesinin yanında sürmek ya da yoğun şehir trafiğidir. İyi haber şu: araç kullanmak bir beceridir ve beceri, doğru sırayla tekrar edildikçe gelişir.

Kademeli pratik planı

Korkuyu yenmenin temel ilkesi, sizi biraz zorlayan ama paniğe sokmayan durumlarda tekrar yapmaktır. Aşağıdaki sıra iyi bir başlangıç verir:

1. Boş alan: Pazar sabahı boş bir otopark ya da trafiğe kapalı geniş bir alanda kalkış, duruş, dönüş ve geri manevra.
2. Sakin mahalle sokakları: Az araçlı, düşük hızlı sokaklarda kavşak ve yaya geçidi pratiği.
3. Yoğun olmayan saatte ana yol: Hafta sonu sabahları ya da öğle saatlerinde şerit değiştirme ve sinyal kullanımı.
4. Bildiğiniz güzergâh: Ev, iş, market gibi her gün kullanacağınız rotaları tekrar tekrar sürmek.
5. Yeni ortamlar: Çevre yolu, otoyol, yağmurlu hava ve gece sürüşü.

Bir aşamada kendinizi rahat hissetmeden sonrakine geçmeyin. İstanbul ya da Ankara gibi yoğun şehirlerde ilk aşamaları hafta sonu sabahlarına yaymak çok işe yarar.

Eğitmenli dersin farkı

Aileden biriyle pratik yapmak faydalı olabilir, ancak yanınızdaki kişi gerildiğinde siz de gerilirsiniz. Ehliyet sonrası trafik pratiği veren bir eğitmenin avantajları şunlardır:

• Çift pedallı araçta eğitmen gerektiğinde frene basabilir; bu bilgi tek başına büyük bir güven verir.
• Hatalarınızı eleştirmek yerine nedenini açıklar ve tekrar ettirir.
• Sizin zorlandığınız durumlara, örneğin dar sokakta park ya da kavşakta sola dönüşe odaklanan bir program hazırlar.
• Kendi aracınızla ders yapılabiliyorsa, aracınızın boyutlarına alışmanıza yardım eder.

Eğitmen seçerken sabır ve iletişim tarzı, deneyim kadar önemlidir. İlk derste nasıl hissettiğinizi açıkça söyleyin; iyi bir eğitmen tempoyu buna göre ayarlar.

Direksiyon başında işe yarayan küçük alışkanlıklar

• Hazırlığı acele etmeden yapın: Koltuk, aynalar ve emniyet kemerini her seferinde ayarlayın. Doğru oturuş kontrol hissini artırır.
• Rotayı önceden planlayın: Navigasyonu yola çıkmadan ayarlayın, sesli yönlendirmeyi açın.
• Erken sinyal, erken şerit: Dönüşe yaklaşmadan doğru şeride geçmek son anda yapılan manevraların stresini ortadan kaldırır.
• Takip mesafesi bırakın: Öndeki araçla aranızda mesafe olması tepki süresi kazandırır ve paniği azaltır.
• Kornaya takılmayın: Arkadan çalınan korna genellikle sizinle ilgili değildir; kurallara uyuyorsanız sakin kalın.
• Nefes: Kırmızı ışıkta omuzlarınızı gevşetip birkaç yavaş nefes almak bedeni sakinleştirir.

Ne zaman uzman desteği gerekir?

Korku; kalp çarpıntısı, nefes darlığı ya da yalnızca araç düşüncesiyle yoğun kaygı gibi belirtilerle geliyorsa veya geçirdiğiniz bir trafik kazasının ardından başladıysa, pratik tek başına yeterli olmayabilir. Bu durumda bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşmek ve pratiği bu destekle birlikte yürütmek daha sağlıklıdır. Hizmethane'de psikolog hizmetine de göz atabilirsiniz.

Başlarken kontrol listesi

• Hedefinizi yazın: örneğin işe tek başına arabayla gitmek.
• Haftalık düzenli pratik zamanı ayırın; seyrek ve uzun dersler yerine kısa ve düzenli dersler daha etkilidir.
• İlk dersleri sakin saatlere koyun.
• Her dersten sonra iyi giden bir şeyi not edin.

Korkunuzu anlayacak bir eğitmen bulmak için direksiyon dersi verenleri inceleyebilir ya da İstanbul direksiyon dersi sayfasından bölgenize göre başlayabilirsiniz. Park etmek sizi geriyorsa paralel park nasıl öğrenilir sayfasına da bakın.