Diyetisyen ile beslenme uzmanı arasındaki fark nedir?

Diyetisyen unvanı nasıl alınır?

Diyetisyen, üniversitelerin beslenme ve diyetetik lisans programından mezun olan sağlık profesyonelidir. Bu eğitim; beslenme biyokimyası, fizyoloji, hastalıklarda beslenme, toplum beslenmesi ve klinik uygulamaları kapsar. Öğrenciler eğitim sırasında hastane ve kurum stajları yapar.

Mezun olduktan sonra diyetisyenler hastanelerde, aile sağlığı merkezlerinde, özel kliniklerde, spor kulüplerinde, toplu beslenme hizmeti veren kurumlarda ya da kendi danışmanlık merkezlerinde çalışabilir. Bazıları yüksek lisans ve doktora yaparak belirli bir alanda uzmanlaşır.

Beslenme uzmanı, koç ve danışman ne demek?

Günlük dilde beslenme uzmanı ifadesi geniş anlamda kullanılır. Bazen bir diyetisyeni, bazen beslenme alanında yüksek lisans yapmış farklı bir meslek mensubunu, bazen de kısa bir sertifika programına katılmış birini anlatmak için kullanılabilir.

Bu ayrım bir kişinin bilgisiz olduğu anlamına gelmez. Ancak özellikle sağlık sorunu olan kişilerde, beslenme planının bu konuda lisans eğitimi almış bir diyetisyen tarafından ve gerektiğinde hekimle iş birliği içinde hazırlanması önemlidir.

Hangi durumlarda mutlaka diyetisyene gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda beslenme planının diyetisyen tarafından, hekiminizin bilgisi dahilinde hazırlanması gerekir:

• Diyabet, insülin direnci, tiroit hastalıkları
• Böbrek, karaciğer veya kalp-damar hastalıkları
• Çölyak, gıda alerjileri, irritabl bağırsak sendromu gibi sindirim sorunları
• Hamilelik ve emzirme dönemi (bu konuda hamilelikte diyetisyen desteğini anlatan sayfaya bakabilirsiniz)
• Çocuk ve ergenlerde kilo veya büyüme sorunları
• Ameliyat öncesi ve sonrası beslenme
• Yeme bozukluğu şüphesi (bu durumda bir psikiyatri hekimi veya psikolog desteği de gerekebilir)

Bu durumlarda tek başına internetten bulunan listeler ya da genel programlar risk taşıyabilir. Diyetisyen, tahlillerinizi ve kullandığınız ilaçları dikkate alarak kişiye özel bir plan hazırlar.

Sağlıklı bir yetişkin olarak yalnızca daha düzenli beslenmek, yemek hazırlama alışkanlığı kazanmak ya da motivasyon desteği almak istiyorsanız farklı seçenekleri değerlendirebilirsiniz. Yine de planın içeriğini kimin hazırladığını bilmek önemlidir. Bazı merkezlerde diyetisyen planı hazırlar, koç ise günlük takip ve motivasyon desteği verir; bu tür iş bölümünü sormak süreci daha şeffaf hale getirir.

Doğru uzmanı seçmek için sorulacak sorular

1. Hangi üniversitenin beslenme ve diyetetik bölümünden mezunsunuz?
2. Benim durumuma benzer danışanlarla ne kadar çalıştınız?
3. Yüksek lisans, doktora veya belirli bir alanda ek eğitiminiz var mı?
4. Planı hazırlarken kan tahlillerimi ve ilaçlarımı dikkate alıyor musunuz?
5. Gerektiğinde hekimimle iletişim kuruyor musunuz?
6. Kontrol görüşmeleri nasıl planlanıyor?

Uyarı işaretleri

Unvanı ne olursa olsun, şu yaklaşımlara karşı dikkatli olun:

• Çok kısa sürede çok fazla kilo verdireceğini vaat eden programlar
• Tek bir besini veya ürünü mucize çözüm gibi sunan öneriler
• Planın parçası olarak belirli bir takviye veya ürünü satın almaya zorlama
• Hekiminizin önerdiği ilacı bırakmanızı söyleyen yönlendirmeler
• Kişisel bilgilerinizi sormadan herkese aynı listeyi veren yaklaşımlar

Hizmethane'de diyetisyenlerin profillerinde kimlik ve belge doğrulama rozetlerini görebilirsiniz. Yine de mezuniyet ve uzmanlık bilgisini doğrudan sormak en sağlıklısıdır. Bölgenizdeki uzmanları diyetisyen listesinde karşılaştırabilirsiniz.