Bozuk diskten veri kurtarılır mı?
Bozuk ya da erişilemeyen bir diskten veri kurtarmak çoğu durumda mümkündür; başarı, arızanın yazılımsal mı fiziksel mi olduğuna, diskin türüne ve arızadan sonra diskin ne kadar kullanıldığına bağlıdır. Veri kaybını fark ettiğiniz anda diski kullanmayı bırakmak, kurtarma şansını korumanın en önemli adımıdır.
Veri kaybının türleri
Veri kurtarma, tek bir işlem değil; arızanın türüne göre değişen farklı yöntemleri kapsar. Önce hangi durumla karşı karşıya olduğunuzu anlamak gerekir.
| Durum | Tür | Genel olasılık |
|---|---|---|
| Yanlışlıkla silinen dosya | Yazılımsal | Disk kullanılmadıysa çoğu zaman kurtarılabilir |
| Yanlışlıkla formatlanan disk | Yazılımsal | Üzerine yazılmadıysa çoğu zaman kurtarılabilir |
| Bilgisayar açılmıyor ama disk sağlam | İşletim sistemi ya da başka parça arızası | Disk başka cihaza takılarak genellikle erişilir |
| Disk tanınıyor ama dosyalar bozuk | Mantıksal hata, bozuk sektör | Uzman yazılımlarla kısmen ya da tamamen |
| Diskten tıkırtı, vızıltı sesi | Fiziksel arıza (mekanik disk) | Uzman laboratuvar gerektirebilir |
| Disk hiç algılanmıyor | Elektronik ya da fiziksel arıza | Duruma göre, uzman değerlendirmesi şart |
Hemen yapmanız ve yapmamanız gerekenler
Yapın
- Diski kullanmayı bırakın: Silinen dosyaların bulunduğu diske yeni veri yazılması, eski verinin üzerine yazılmasına neden olabilir.
- Bilgisayarı kapatın: Mekanik diskten anormal ses geliyorsa çalıştırmaya devam etmek hasarı büyütebilir.
- Durumu not edin: Sorun ne zaman başladı, son olarak ne yapıldı, disk düşürüldü mü, sıvı teması oldu mu? Bu bilgiler teknisyene yol gösterir.
- Önemli dosyaları listeleyin: Hangi klasörlerin öncelikli olduğunu belirlemek kurtarmayı hızlandırır.
Yapmayın
- Tıkırdayan bir diski tekrar tekrar çalıştırmayın.
- Diski kendiniz sökmeye ya da açmaya çalışmayın; mekanik disklerin içi toza karşı çok hassastır.
- Kurtarma programını, kurtarılacak verinin bulunduğu diske kurmayın.
- Bozuk diske format atmayın ya da işletim sistemini yeniden kurmayın.
- İnternetten bulduğunuz dondurucuya koyma gibi yöntemleri denemeyin.
HDD ve SSD arasındaki fark
Klasik mekanik diskler (HDD) ile katı hal diskler (SSD) veri kurtarma açısından farklı davranır.
- HDD: Veriler manyetik plakalarda saklanır. Silinen dosyalar, üzerine yazılana kadar çoğu zaman fiziksel olarak diskte kalır. Mekanik arızalarda uzman laboratuvarlar özel ortamda müdahale edebilir.
- SSD: Birçok SSD, silinen alanları performans için arka planda temizleyen bir özellik kullanır. Bu yüzden SSD'den silinen dosyaların kurtarılması HDD'ye göre daha zor olabilir. Elektronik arızalarda kurtarma da daha karmaşıktır.
Bu farklar nedeniyle SSD'de veri kaybı fark edildiğinde hızlı davranmak daha da önemlidir.
Teknisyen mi, uzman laboratuvar mı?
Yazılımsal sorunlar, yanlışlıkla silinen dosyalar ve açılmayan ama diski sağlam olan bilgisayarlarda deneyimli bir bilgisayar teknisyeni çoğu zaman yardımcı olabilir. Disk başka bir cihaza bağlanarak dosyalar kopyalanabilir ya da kurtarma yazılımlarıyla veriler geri getirilebilir.
Fiziksel arızalarda, yani diskten ses geliyorsa, disk düşürüldüyse ya da hiç algılanmıyorsa özel ekipmana sahip veri kurtarma laboratuvarları gerekebilir. İyi bir teknisyen bu durumu tespit edip sizi doğru yere yönlendirir.
Gizlilik ve güven
Veri kurtarma sırasında diskteki tüm dosyalarınıza erişilebilir. Bu yüzden:
- Hizmet vereceğiniz kişiyi ya da firmayı dikkatle seçin; kimlik ve belge doğrulaması olan profillere öncelik verin.
- Kurtarılan verilerin hangi ortama aktarılacağını ve kopyaların silinip silinmeyeceğini konuşun.
- Ticari ve hassas veriler için yazılı gizlilik taahhüdü isteyin.
Sonrası için öneri
Veri kurtarma her zaman başarılı olmayabilir ve maliyetli olabilir. En güvenli yöntem düzenli yedeklemedir: önemli dosyalarınızı en az iki farklı ortamda, örneğin harici bir disk ve bir bulut hesabında saklayın.
Veri kurtarma için Hizmethane'de ücretsiz bilgisayar tamiri talebi oluşturabilir, teknisyenlerin doğrulama rozetlerini inceleyebilirsiniz. Ankara'da hizmet arıyorsanız Ankara bilgisayar tamiri sayfasına bakabilirsiniz. Diskiniz kurtarıldıktan sonra temiz kurulum için format ne zaman gerekir sayfası işinize yarar.
Aklınıza takılabilecek diğer sorular
Çöp kutusundan da silinen dosyalar geri gelir mi?
Disk kullanılmadıysa çoğu zaman kurtarılabilir. Özellikle SSD'lerde şans hızla azalabileceği için diski kullanmayı hemen bırakın.
Telefon hafızasından veri kurtarılır mı?
Bazı durumlarda mümkündür ancak yöntemler bilgisayardan farklıdır. Telefonlar için telefon tamiri yapan uzmanlara danışın.