Dairede duvar yıkmak için izin gerekir mi?

Önce asıl soru: Duvar taşıyıcı mı?

Bir dairedeki duvarlar iki gruba ayrılır: Binanın yükünü taşıyan taşıyıcı elemanlar ve yalnızca mekânı bölen bölme duvarlar. Betonarme binalarda yükü esas olarak kolonlar, kirişler ve perde duvarlar taşır. Tuğla veya gazbeton bölme duvarlar çoğunlukla taşıyıcı değildir; ancak bu her binada geçerli bir kural değildir.

Özellikle şu durumlarda dikkatli olunmalıdır:

• Eski yığma binalarda tuğla veya taş duvarlar doğrudan yük taşıyabilir.
• Betonarme perde duvarlar sıva altında tuğla duvar gibi görünebilir.
• Duvarın içinden kolon veya kiriş geçiyor olabilir.

Bu nedenle göz kararıyla karar verilmemelidir. Bir inşaat mühendisinin binanın statik projesine bakarak ve yerinde inceleme yaparak görüş vermesi gerekir. Bina projesine genellikle belediyenin arşivinden ulaşılabilir.

Taşıyıcı elemanlara müdahale neden tehlikelidir?

Türkiye bir deprem ülkesidir ve taşıyıcı sisteme yapılan izinsiz müdahaleler binanın deprem dayanımını ciddi şekilde azaltabilir. Bir dairede kolon kesmek veya perde duvarı kaldırmak, yalnızca o daireyi değil tüm binayı ve komşuları etkiler. Bu tür müdahaleler hukuki sorumluluk da doğurabilir.

Özellikle kentsel dönüşüm, satış veya deprem sonrası hasar tespiti gibi süreçlerde binada yapılmış izinsiz değişiklikler ortaya çıkabilir. Bir dairede yıllar önce kaldırılmış bir duvar, bugün bütün kat maliklerini ilgilendiren bir sorun haline gelebilir. Bu yüzden yalnızca bugünkü kullanımı değil, binanın gelecekteki durumunu da düşünmek gerekir.

Kolon, kiriş veya perde duvara dokunmayı gerektiren bir tasarım önerisiyle karşılaşırsanız, uygulamadan önce mutlaka mühendis görüşü ve gerekli izinler alınmalıdır. Çoğu zaman bu tür değişiklikler mümkün değildir ya da ciddi bir güçlendirme projesi gerektirir.

Bölme duvarda izin durumu

Taşıyıcı olmayan bir bölme duvarı kaldırmak teknik olarak daha basit olsa da hukuki açıdan bazı noktalara dikkat etmek gerekir. Aşağıdakiler genel bilgidir; kesin durum binanıza ve belediyenize göre değişir:

Güncel ve kesin bilgi için belediyenin imar birimine danışmanız ve gerekiyorsa bir avukattan görüş almanız önerilir.

Duvar yıkımında pratik süreç

1. Mühendis incelemesi: Duvarın taşıyıcı olup olmadığı netleştirilir.
2. Yönetime bilgi: Gürültülü iş yapılacağı ve moloz çıkacağı için yönetici bilgilendirilir.
3. Tesisat kontrolü: Duvarın içinden elektrik kablosu, su veya doğalgaz borusu geçip geçmediği kontrol edilir. Elektrik hatlarını yetkili elektrikçiye kaydırtın; doğalgaz hattına yalnızca yetkili firma dokunabilir.
4. Koruma: Zemin ve kalacak mobilyalar örtülür, toz için kapılar kapatılır.
5. Yıkım ve moloz: Moloz torbalanır ve belediye kurallarına uygun şekilde taşınır. Moloz ortak alanlarda bekletilmemelidir.
6. Onarım: Tavan, zemin ve yan duvarlardaki izler sıva, şap ve boyayla kapatılır.

Sık yapılan hatalar

• Ustanın 'bu duvar taşımaz' demesiyle yetinmek.
• Duvar içindeki tesisatı kontrol etmeden kırmaya başlamak.
• Yönetime haber vermeden haftalarca gürültülü çalışmak.
• Molozu apartman önüne veya kaldırıma bırakmak.
• Projeye aykırı değişikliğin ileride doğurabileceği sorunları göz ardı etmek.

Yıkım ve hafriyat, sıva ve şap gibi işler için inşaat işleri hizmet verenlerini inceleyebilir ya da ücretsiz talep oluşturup bölgenizden teklif alabilirsiniz. İş başlamadan önce ustayla yapılacak anlaşmanın içeriği için inşaat sözleşmesinde neler olmalı rehberine de göz atın.