Psikolog seansında konuşulanlar gizli kalır mı?
Evet, psikolog seansında konuşulanlar meslek etiği gereği gizli tutulur ve sizin onayınız olmadan üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Bu ilkenin sınırlı istisnaları vardır: kişinin kendisi veya başkası için ciddi bir hayati risk bulunması ya da yasal bir zorunluluk gibi durumlar. Bu sınırları ilk görüşmede psikoloğunuza sormanız en doğrusudur.
Gizlilik terapinin temelidir
Terapide açık konuşabilmek için güven şarttır. Bu nedenle psikologlar meslek etiği ilkeleri gereği danışanlarıyla ilgili bilgileri gizli tutar. Gizlilik yalnızca seansta konuşulanları değil, terapiye geldiğiniz bilgisini, seans notlarını ve test sonuçlarını da kapsar.
Bir psikolog sizin yazılı veya açık onayınız olmadan aileniz, işvereniniz, okulunuz ya da başka bir kurumla bilgi paylaşmamalıdır. Örneğin işyerinizden biri sizin terapiye gidip gitmediğinizi sorsa bile psikoloğun bu bilgiyi doğrulamaması beklenir.
Kişisel sağlık verileri Türkiye'de Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında özel nitelikli veri sayılır. Psikologların bu verileri saklama ve koruma konusunda da özenli olması gerekir.
Gizliliğin istisnaları nelerdir?
Gizlilik ilkesi çok güçlüdür ama mutlak değildir. Genel olarak şu durumlarda sınırlı bilgi paylaşımı gündeme gelebilir:
- Ciddi ve yakın hayati risk: Danışanın kendisine veya başka birine ciddi zarar verme riski varsa, psikolog güvenliği sağlamak için gerekli kişi ya da kurumlarla iletişime geçebilir.
- Çocuk istismarı veya ihmali şüphesi: Bir çocuğun zarar gördüğüne dair ciddi bir şüphe varsa ilgili makamlara bildirim yükümlülüğü doğabilir.
- Yasal zorunluluk: Mahkeme kararı gibi yasal bir talep olduğunda bilgi paylaşımı söz konusu olabilir.
- Mesleki danışmanlık (süpervizyon): Psikologlar bazen vakalarını deneyimli bir meslektaşla görüşür; bu durumda kimliğinizi belirten bilgiler genellikle paylaşılmaz.
Bu istisnaların nasıl uygulandığı duruma göre değişir. Hukuki bir durumla ilgili sorunuz varsa bir avukattan bilgi almanız gerekir.
Bu tür durumlarda bile psikologların genellikle yalnızca gerekli olan en az bilgiyi paylaşması ve mümkünse bunu önceden danışanla konuşması beklenir. Yani gizliliğin istisnası, tüm seans içeriğinin açılması anlamına gelmez. Günlük hayatta yaşadığınız öfke, kıskançlık, utanç gibi duyguları ya da geçmişte yaptığınız hatalardan söz etmeniz bu istisnalara girmez; bunlar terapinin olağan konularıdır ve gizli kalır.
Aynı ilke psikoloğun sizinle terapi dışında karşılaştığı durumlar için de geçerlidir. Örneğin bir sosyal ortamda karşılaşırsanız, psikolog sizi tanıdığını belli etmeyebilir; bu kabalık değil, gizliliği koruma çabasıdır. Bu durumda nasıl davranmak istediğinizi önceden konuşabilirsiniz.
Çocuk, ergen ve çift terapisinde gizlilik
Çocuk ve ergenler
Reşit olmayan danışanlarda ebeveynler sürecin bir parçasıdır, ancak bu her konuşulanın ebeveynle paylaşılacağı anlamına gelmez. Pek çok psikolog başlangıçta hem çocukla hem ebeveynle bir anlaşma yapar: genel ilerleme paylaşılır, çocuğun anlattığı ayrıntılar ise risk yoksa gizli tutulur. Bu denge, ergenin psikoloğa güvenebilmesi için önemlidir.
Çift ve aile terapisi
Çift terapisinde psikologlar farklı yaklaşımlar izleyebilir. Kimi uzmanlar bireysel görüşmede anlatılan bir sırrı ortak seansta saklamamayı tercih eder, kimi ise farklı kurallar koyar. Bu kuralı ilk seansta netleştirmek, ileride yaşanabilecek güven sorunlarını önler.
Online seanslarda gizlilik
Online terapide gizliliğin bir kısmı sizin sorumluluğunuzdadır. Seansı kimsenin duyamayacağı bir odada, kulaklıkla yapmak ve ortak kullanılan cihazlarda oturumu kapatmak önemlidir. Psikoloğunuza hangi görüşme uygulamasını kullandığını ve seansların kaydedilip kaydedilmediğini sorabilirsiniz. Online ve yüz yüze seans farkları için online terapinin etkinliğini anlatan sayfaya bakabilirsiniz.
İlk görüşmede sorabileceğiniz sorular
- Konuştuklarımız hangi durumlarda başkalarıyla paylaşılabilir?
- Seans notlarını nasıl ve ne kadar süre saklıyorsunuz?
- Seanslar kayda alınıyor mu?
- Çocuğumla çalışırken bana hangi bilgileri aktaracaksınız?
- Bir rapor gerekirse içeriğini önceden görebilir miyim?
Bu soruları sormak güvensizlik göstergesi değil, bilinçli bir danışan olmanın parçasıdır. Psikoloğunuzun açık ve net yanıt vermesi de güven ilişkisinin iyi bir başlangıcıdır. Farklı uzmanların yaklaşımlarını karşılaştırmak için psikolog profillerine göz atabilirsiniz.
Psikolog arayışınızda gizliliğe önem veriyorsanız, Hizmethane'de ücretsiz talep oluşturduğunuzda telefon numaranız hizmet verenlere gösterilmez ve ilk iletişimi site içi mesajlaşmayla kurabilirsiniz.
Aklınıza takılabilecek diğer sorular
Terapiye gittiğim iş yerime bildirilir mi?
Hayır. Siz onay vermedikçe psikolog terapiye geldiğiniz bilgisini işvereninizle paylaşmaz. Rapor gerekirse içeriğini sizinle konuşarak hazırlaması beklenir.
Psikolog seans notlarını görebilir miyim?
Uygulama uzmandan uzmana değişir. Kendi kayıtlarınızla ilgili talebinizi psikoloğunuza iletebilir, gerekirse kişisel veri haklarınız hakkında bilgi isteyebilirsiniz.