Yaşlı bakıcısıyla sözleşme nasıl yapılır, neler yazılmalı?
Yaşlı bakıcısıyla sözleşme, tarafların kimlik bilgileri, görev tanımı, çalışma saatleri, izin günleri, ücret ve ödeme günü, sigorta, deneme süresi ve ayrılık koşulları yazılı olarak belirlenerek yapılır. Yazılı bir sözleşme anlaşmazlıkları önler; hukuki ayrıntılar için bir avukata ya da SGK'ya danışmanız önerilir.
Neden yazılı sözleşme?
Yaşlı bakımında aile ile bakıcı arasındaki ilişki çoğu zaman güvene dayanır ve sözlü anlaşmalarla başlar. Ancak aylar geçtikçe izin günleri, ek işler ya da ücret artışı gibi konularda farklı hatırlanan ayrıntılar ciddi gerginliklere dönüşebilir. Yazılı bir sözleşme hem aileyi hem bakıcıyı korur, beklentileri netleştirir. Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; özel durumlarınız için bir avukattan destek almanızı öneririz.
Sözleşmede bulunması gereken başlıklar
Taraflar ve işin yeri
İşveren (çoğunlukla bakılan kişi ya da onun yakını) ve bakıcının ad, soyad, T.C. kimlik numarası, iletişim bilgileri ile çalışılacak evin adresi.
Görev tanımı
Bakıcının yapacağı işleri tek tek yazın. Örneğin:
- Kişisel bakım: banyo, giyinme, tuvalet ve altı bezi desteği.
- Beslenme: yemek hazırlama, yemek yedirme, sıvı alımını takip.
- İlaç: hekim talimatına göre ilaç saatlerini hatırlatma.
- Hareket: yürüyüş, pozisyon değiştirme, transfer desteği.
- Ev işleri: yalnızca yaşlının odası ve kişisel eşyaları mı, evin geneli mi?
Bakıcının yapmayacağı işleri de belirtmek faydalıdır. Örneğin serum, sonda ya da pansuman gibi tıbbi işlemler bakıcının görevi değildir; bu tür ihtiyaçlar için evde hemşire desteği alınmalıdır.
Çalışma düzeni
| Başlık | Yazılması gereken |
|---|---|
| Çalışma türü | Yatılı, gündüzlü, gece ya da hafta sonu |
| Saatler | Başlangıç, bitiş ve dinlenme saatleri |
| Haftalık izin | Hangi gün, saat kaçta başlayıp biter |
| Yıllık izin | Süre ve izin döneminde yerine bakacak kişi |
| Bayram ve tatiller | Çalışılacak mı, nasıl telafi edilecek |
Ücret ve ödeme
Aylık ücretin net tutarı, ödeme günü, ödeme yöntemi (banka havalesi önerilir), ücret artışının hangi dönemde değerlendirileceği ve fazla çalışmanın nasıl karşılanacağı yazılmalıdır. Hizmethane fiyat rehberine göre yaşlı bakıcılığında tahmini aylık aralık ₺37.500 – ₺55.000'dir.
Sigorta
Evde çalışan bakıcı, ev hizmetlerinde çalışan sigortalı kapsamındadır ve bildirim yükümlülüğü işverendedir. Ayda 10 günden az ve 10 gün ve üzeri çalışmada uygulama farklıdır. Prim tutarları ve kayıt adımları için güncel bilgiyi SGK veya e-Devlet üzerinden kontrol edin.
Deneme süresi ve ayrılık koşulları
İlk haftalar hem ailenin hem bakıcının uyumu görmesi için önemlidir. Sözleşmeye şunları ekleyin:
- Deneme süresinin uzunluğu ve bu süredeki ücret.
- Taraflardan birinin ayrılmak istemesi halinde önceden haber verme süresi.
- Ayrılıkta ödenecek tutarların nasıl hesaplanacağı.
- Bakılan kişinin hastaneye yatması ya da vefatı gibi durumlarda ne olacağı.
Özellikle son madde aileler için konuşması zor bir konudur, ancak baştan netleşmesi ileride yaşanabilecek belirsizliği önler. Örneğin yakınınız birkaç haftalığına hastanede kalırsa bakıcının refakatçi olarak hastanede mi bekleyeceği, yoksa bu sürede izinli mi sayılacağı ve ücretin nasıl ödeneceği önceden belirlenmelidir.
Güven ve gizlilik maddeleri
- Ev anahtarı, alarm şifresi gibi emanetlerin teslimi ve iadesi.
- Yaşlının kişisel ve sağlık bilgilerinin gizli tutulması.
- Ziyaretçi kabulü ve telefon kullanımı kuralları.
- Ev içi kamera varsa bakıcının bundan önceden haberdar edilmesi.
- Para, banka kartı ve değerli eşyalara ilişkin kurallar.
İmza öncesi kontrol listesi
- Görev listesi yaşlının gerçek ihtiyaçlarını yansıtıyor mu?
- Saatler ve izinler gerçekçi mi, bakıcının dinlenmesine yer bırakıyor mu?
- Ücret, ödeme günü ve sigorta açıkça yazılı mı?
- Sözleşme iki nüsha hazırlandı ve iki taraf da imzaladı mı?
Sözleşmeyi hazırlamadan önce bakıcınızı seçmeniz gerekiyorsa, Hizmethane'de ücretsiz talep oluşturup bölgenizdeki bakıcılardan teklif alabilir ya da yaşlı bakıcılarının profillerini inceleyebilirsiniz. Hizmethane bakıcılardan ücret almaz.
Aklınıza takılabilecek diğer sorular
Sözlü anlaşma geçerli midir?
Sözlü anlaşmalar da hukuki sonuç doğurabilir, ancak ispat açısından zorluk yaratır. Yazılı ve iki tarafça imzalı bir sözleşme her iki tarafı da daha iyi korur.
Sözleşmeyi kim hazırlamalı?
Taraflar kendi aralarında hazırlayabilir. Karmaşık durumlar, yabancı uyruklu bakıcı ya da uzun süreli çalışma söz konusuysa bir avukattan görüş almak faydalıdır.
