Su tesisatı arızasını kiracı mı, ev sahibi mi öder?
Genel olarak musluk contası, tıkanan lavabo gideri gibi olağan kullanımdan doğan küçük bakım ve onarımlar kiracıya; duvar içindeki boru patlaması, ömrünü tamamlamış tesisatın yenilenmesi gibi esaslı onarımlar ise ev sahibine aittir. Arızanın kiracının kusurundan kaynaklanması ya da kira sözleşmesindeki hükümler bu dengeyi değiştirebilir.
Genel kural: küçük bakım ve esaslı onarım ayrımı
Türk Borçlar Kanunu'nun kira hükümlerine göre ev sahibi, kiralananı sözleşmeye uygun kullanıma elverişli durumda teslim etmek ve kira süresince bu durumda bulundurmakla yükümlüdür. Kiracı ise kiralananı özenle kullanmak ve olağan kullanım için gerekli temizlik ve bakım giderlerini karşılamakla yükümlüdür. Su tesisatıyla ilgili anlaşmazlıklarda da bu ayrım temel alınır.
Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki tavsiye değildir. Somut bir anlaşmazlıkta kira sözleşmenizle birlikte bir hukukçuya danışmanız en doğru yoldur.
Arıza türüne göre genel değerlendirme
| Arıza | Masraf genellikle kime düşer? |
|---|---|
| Musluk contası, damlatan musluk | Kiracı (olağan bakım) |
| Kullanımdan kaynaklanan lavabo veya klozet tıkanıklığı | Kiracı |
| Rezervuar iç takımının eskimesi | Duruma göre; küçük parça değişimi genellikle kiracı |
| Duvar içindeki boru patlaması | Ev sahibi |
| Ömrünü tamamlamış tesisatın yenilenmesi | Ev sahibi |
| Taşınırken var olan arıza | Ev sahibi |
| Kiracının kusuruyla oluşan hasar | Kiracı |
| Ana kolon veya bina ortak tesisatı | Genellikle kat malikleri ve yönetim |
Olağan bakım nedir?
Günlük kullanımla aşınan, kısa sürede ve düşük maliyetle giderilebilen işler olağan bakım sayılır. Bir musluğun contasının değişmesi, duş başlığının kireçten temizlenmesi ya da saç birikmesinden tıkanan banyo giderinin açılması bu gruptadır. Tıkanıklık için gider açma hizmeti çağırdığınızda, sorun kullanımdan kaynaklanıyorsa masraf çoğunlukla kiracıya düşer.
Esaslı onarım nedir?
Tesisatın yapısal bir parçasında meydana gelen ve evin kullanılabilirliğini etkileyen arızalar esaslı onarım kapsamında değerlendirilir. Duvar içinden geçen bir borunun çürüyüp patlaması, eski galvaniz tesisatın sürekli sızdırması ya da ana vananın değişmesi gibi işler bu gruba girer ve genel olarak ev sahibinin sorumluluğundadır.
Kusur durumu
Arıza kiracının kusurundan, örneğin klozete atılmaması gereken bir şeyin atılmasından, kış aylarında boş bırakılan evde önlem alınmadığı için boruların donmasından ya da izinsiz yapılan bir değişiklikten kaynaklanıyorsa, masraf kiracıya düşebilir. Bu nedenle arızanın nedenini tesisatçının yazılı olarak belirtmesi faydalıdır.
Örnek vermek gerekirse: 2+1 bir kiralık dairede mutfak lavabosunun altındaki esnek hortum yıllar içinde eskiyip çatladıysa, bu durum olağan aşınma olarak değerlendirilebilir ve küçük bir parça değişimiyle çözülür. Aynı evde banyo duvarının içindeki eski galvaniz boru çürüyüp sızdırıyorsa, fayans kırmayı ve boru değişimini gerektiren bu iş esaslı onarım niteliğindedir. İki durumda da tarafların önceden konuşup yazılı uzlaşması, işin hızlı çözülmesini sağlar.
Arıza çıktığında izlenecek adımlar
- Su kaçağı varsa önce ana vanayı kapatın ve hasarın büyümesini önleyin.
- Arızayı fotoğraf ve videoyla belgeleyin.
- Ev sahibine yazılı ve tarihli olarak bildirin.
- Acil olmayan durumlarda tesisatçı ve masraf konusunda önceden uzlaşın.
- Tesisatçıdan arızanın nedenini açıklayan bir not ve fatura alın.
- Uzlaşma sağlanamazsa hukuki destek alın.
Acil durumlarda, örneğin alt kata su akıyorsa, beklemek hasarı büyütür. Bu durumda gerekli müdahaleyi yaptırıp ev sahibini derhâl bilgilendirmek ve belgeleri saklamak en makul yoldur. Alt kata sızıntı konusunu alt kata su sızarsa ne yapılmalı rehberinde ayrıca ele aldık.
Kiracılar ve ev sahipleri için kontrol listesi
- Taşınırken musluk, gider, rezervuar ve görünür boruların durumunu fotoğraflayın.
- Kira sözleşmesinde bakım ve onarım giderleriyle ilgili maddeleri okuyun.
- Ana vananın yerini öğrenin.
- Arızaları gecikmeden ve yazılı olarak bildirin.
- Masraf paylaşımını iş yapılmadan önce konuşun.
- Fatura ve tesisatçı notlarını saklayın.
Arızanın türünü ve gereken işi netleştirmek için ücretsiz su tesisatı talebi oluşturabilir, gelen teklifleri ev sahibinizle paylaşarak karar verebilirsiniz.
Aklınıza takılabilecek diğer sorular
Ev sahibi tesisat arızasını yaptırmazsa ne yapabilirim?
Arızayı yazılı olarak bildirip makul bir süre tanıyın ve belgeleri saklayın. Sonuç alamazsanız haklarınızı öğrenmek için bir hukukçuya danışın.
Kombi ve şofben arızaları da aynı kurala mı tabidir?
Benzer bir ayrım uygulanır: periyodik bakım genellikle kullanıcıya, cihazın ömrünü tamamlaması veya esaslı arızası ise genellikle ev sahibine düşer. Sözleşme hükümleri de önemlidir.