Kiralık evde elektrik arızasını kim öder, kiracı mı ev sahibi mi?
Kiralık evde elektrik masraflarında genel ayrım şudur: olağan kullanımdan kaynaklanan küçük bakım ve onarımlar çoğunlukla kiracıya, tesisatın kendisinden kaynaklanan esaslı arızalar ve yenileme ise çoğunlukla ev sahibine aittir. Kira sözleşmesindeki maddeler ve arızanın nedeni sonucu değiştirebilir. Uyuşmazlık varsa yazılı iletişim kurmak ve gerekirse bir hukukçuya danışmak en doğrusudur.
Genel ilke: küçük bakım ve esaslı onarım
Türk Borçlar Kanunu, kiraya verenin kiralananı sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli şekilde teslim etmesini ve kira süresince bu durumda bulundurmasını öngörür. Kiracı ise kiralananı özenle kullanmak ve olağan kullanım için gerekli küçük temizlik ve bakım giderlerini karşılamakla yükümlüdür. Elektrik arızalarında da bu ayrım temel alınır.
Bu yazıdaki bilgiler genel niteliktedir ve hukuki tavsiye yerine geçmez. Somut durumunuz için kira sözleşmenizi incelemeniz ve gerekirse bir avukata danışmanız önerilir.
Arıza türüne göre genel eğilim
Aşağıdaki tablo, uygulamada sık karşılaşılan durumlar için genel bir fikir verir; kesin bir kural değildir:
| Durum | Genellikle kime ait? | Not |
|---|---|---|
| Yanan ampul, kırılan priz kapağı | Kiracı | Olağan kullanım ve küçük bakım |
| Kiracının taktığı avize, aydınlatma | Kiracı | Kendi eşyası ve montajı |
| Kiracının kullanımından kaynaklanan hasar | Kiracı | Örneğin aşırı yükle yanan priz |
| Eskimiş, ısınan ya da yetersiz kablolar | Ev sahibi | Tesisatın kendisinden kaynaklanan sorun |
| Pano, sigorta ya da kaçak akım rölesi yenileme | Ev sahibi | Esaslı onarım niteliğinde olabilir |
| Topraklamanın olmaması | Ev sahibi | Güvenli kullanım için gerekli altyapı |
| Sözleşmede özel madde | Sözleşmeye göre | Kanuna aykırı olmamak kaydıyla |
Belirleyici olan çoğu zaman arızanın nedenidir. Aynı yanmış priz, kiracının aşırı yükleme yapmasından kaynaklanıyorsa kiracıya, eskimiş bir kablodan kaynaklanıyorsa ev sahibine ait sayılabilir.
Arıza çıktığında izlenecek yol
- Güvenliği sağlayın. Isınma, yanık kokusu ya da kıvılcım varsa ilgili hattı kapatın. Bu durumda yapılacaklar için prizden yanık kokusu gelirse rehberine bakabilirsiniz.
- Ev sahibini yazılı bilgilendirin. Mesaj ya da e-postayla, tarih belirterek arızayı anlatın ve fotoğraf ekleyin.
- Tespit yaptırın. Yetkili bir elektrikçinin arızanın nedenini yazılı ya da fotoğraflı olarak belirtmesi, masrafın kime ait olduğu konusunda önemli bir dayanaktır.
- Masraf konusunu önceden konuşun. Tamire başlamadan önce kimin ödeyeceğini netleştirin; mümkünse yazılı onay alın.
- Fatura ve belgeleri saklayın. Ödediğiniz bir masrafı sonradan talep etmeniz gerekirse işe yarar.
Acil ve güvenlik riski taşıyan durumlarda ev sahibine ulaşılamıyorsa, güvenliği sağlayacak en temel müdahaleyi yaptırmak ve süreci belgelemek önemlidir.
Taşınmadan önce yapılacak kontroller
Yeni bir kiralık eve taşınırken elektrik tesisatının durumunu teslim aşamasında kayıt altına almak, sonradan doğabilecek tartışmaları büyük ölçüde azaltır:
- Tüm prizlerin ve anahtarların çalışıp çalışmadığını kontrol edin.
- Prizlerde kararma, gevşeklik ya da ısınma olup olmadığına bakın.
- Panoda kaçak akım rölesi bulunup bulunmadığını ve test butonunun çalışıp çalışmadığını kontrol edin.
- Gördüğünüz eksiklikleri fotoğraflayıp teslim tutanağına ya da yazılı mesaja ekleyin.
Kaçak akım rölesinin neden önemli olduğunu kaçak akım rölesi rehberinde ayrıntılı olarak anlattık.
Anlaşmazlık olursa
Ev sahibi esaslı bir onarımı yaptırmaktan kaçınıyorsa, önce yazılı olarak süre vererek onarımın yapılmasını isteyebilirsiniz. Sonuç alınamazsa izlenecek yollar ve kiracının hakları, durumun ayrıntılarına göre değişir. Bu aşamada bir avukattan ya da baroların adli yardım bürolarından destek almak doğru olur. Arabuluculuk gibi yollar da gündeme gelebilir; güncel usulü bir hukukçudan öğrenin.
Ev sahipleri için not
Ev sahiplerinin, evi kiraya vermeden önce tesisatı bir elektrikçiye kontrol ettirmesi hem kiracının güvenliği hem de ileride doğabilecek uyuşmazlıkları önlemek açısından faydalıdır. Eski tesisatlarda topraklama, kaçak akım rölesi ve pano kontrolü öncelikli olmalıdır. Kontrol ya da onarım için elektrik tesisatı talebi oluşturarak bölgenizdeki elektrikçilerden teklif alabilirsiniz.
Aklınıza takılabilecek diğer sorular
Ev sahibi elektrik masrafını kiradan düşmeme izin verir mi?
Bu, tarafların anlaşmasına bağlıdır. Böyle bir uygulama yapacaksanız ev sahibinin yazılı onayını almanız ve faturaları saklamanız önerilir.
Elektrikçiyi kim seçmeli?
Masrafı kim karşılayacaksa genellikle onun onayıyla seçilir. Yetkili ve belgeli bir elektrikçiyle çalışmak her iki taraf için de güvencedir.