Kaçak akım rölesi nedir, evde olmalı mı?

Kaçak akım rölesi ne işe yarar?

Normal bir elektrik devresinde fazdan giden akım, nötr üzerinden geri döner. Kaçak akım rölesi bu iki akımı sürekli karşılaştırır. Aralarında belirli bir farkın oluşması, akımın bir kısmının başka bir yoldan, örneğin bir insanın vücudu, ıslak bir duvar ya da arızalı bir cihazın gövdesi üzerinden toprağa aktığı anlamına gelir. Röle bu farkı algıladığında devreyi çok kısa bir sürede keser.

Konutlarda hayat koruma amacıyla genellikle 30 mA hassasiyetli röleler kullanılır. Hangi değerin ve kaç rölenin gerektiğine, tesisatın yapısına göre yetkili elektrikçi karar verir.

Sigortadan farkı nedir?

Bu ikisi birbirinin yerine geçmez; güvenli bir tesisatta ikisi birlikte bulunur. Bazı ürünler her iki görevi tek gövdede birleştirir.

Evde olmalı mı?

Kısa cevap: evet. Güncel elektrik iç tesisleri yönetmeliği, konut tesisatlarında kaçak akım koruma düzenlerinin kullanılmasını öngörür. Yeni yapılarda bu genellikle standarttır. Ancak eski binalarda, özellikle tesisatı uzun yıllardır yenilenmemiş dairelerde, kaçak akım rölesi bulunmayabilir.

Özellikle şu durumlarda kaçak akım rölesinin varlığı ve çalışır olması hayati önem taşır:

• Evde küçük çocuk varsa
• Banyo, mutfak ve balkon gibi ıslak alanlarda priz ve cihaz kullanılıyorsa
• Bahçe, teras ya da dış mekânda elektrikli alet kullanılıyorsa
• Tesisat eski ya da topraklaması şüpheliyse

Panonuzda röle olup olmadığını anlamak için üzerinde ‘T’ ya da ‘Test’ yazan bir buton arayabilirsiniz. Emin değilseniz, pano kapağını açmadan bir elektrikçiye sorun.

Kaçak akım rölesi nasıl test edilir?

Rölenin üzerindeki test butonu, cihazın mekanik olarak çalışıp çalışmadığını kontrol etmenizi sağlar. Üreticiler bu testin belirli aralıklarla yapılmasını önerir; ayrıntı için cihazın kullanım bilgilerine bakın.

1. Bilgisayar gibi ani kesintiden etkilenebilecek cihazları kapatın.
2. Röle üzerindeki test butonuna basın.
3. Röle hemen atmalı ve bağlı hatlardaki elektrik kesilmelidir.
4. Röleyi tekrar yukarı kaldırarak elektriği geri verin.

Test butonuna bastığınızda röle atmıyorsa cihaz arızalı olabilir ve sizi korumuyor demektir. Bu durumda vakit kaybetmeden yetkili bir elektrikçiye başvurun. Test butonu yalnızca mekanik çalışmayı gösterir; rölenin doğru hassasiyette ve sürede açtığını ölçmek için elektrikçinin özel test cihazı gerekir.

Röle sık atıyorsa

Kaçak akım rölesinin sık atması can sıkıcı olabilir; ancak çoğu zaman gerçek bir soruna işaret eder. Olası nedenler arasında nem alan prizler, eskimiş cihaz kabloları, su ısıtıcısı ve çamaşır makinesi gibi cihazlardaki arızalar ve tesisattaki yalıtım bozulmaları sayılabilir. Röleyi devre dışı bırakmak ya da daha az hassas bir modelle değiştirmek kesinlikle çözüm değildir. Sorunun kaynağını bulmak için evde sigorta neden sürekli atar rehberindeki adımları izleyebilir, sorun sürerse elektrikçi çağırabilirsiniz.

Montaj ve kontrol

Kaçak akım rölesi takılması, pano içinde yapılan bir işlemdir ve mutlaka yetkili bir elektrikçi tarafından yapılmalıdır. Elektrikçi, tesisatın durumuna göre tek bir ana röle mi yoksa hat bazında birden fazla röle mi gerektiğini belirler; gerekirse sigorta ve pano yenilemesi önerebilir. Elektrik tesisatı talebi oluştururken evin yaşını ve panonun fotoğrafını eklemek, ustaların daha doğru değerlendirme yapmasına yardımcı olur.