Prizden yanık kokusu gelirse ne yapılmalı?

İlk dakikalarda yapılacaklar

Yanık kokusu, elektrik tesisatında aşırı ısınmanın en önemli uyarı işaretlerinden biridir ve ciddiye alınmalıdır. Sakin ama hızlı davranın:

1. Cihazı kapatın. Prize bağlı cihaz çalışıyorsa önce cihazın kendi düğmesinden kapatın. Fiş ısınmış, erimiş ya da kararmışsa çekmeye çalışmayın.
2. Sigortayı indirin. Panodan ilgili hattın sigortasını kapatın. Hangi sigortanın o prize ait olduğunu bilmiyorsanız ana şalteri indirin.
3. Prize dokunmayın. Kapak sıcak olabilir, içerideki bağlantılar hasarlı olabilir.
4. Duman ya da alev varsa: Su kullanmayın. Evi boşaltın ve 112'yi arayın. Evde elektrik yangınlarına uygun bir yangın söndürücü varsa ve güvenli bir mesafeden kullanabiliyorsanız kullanabilirsiniz.
5. Havalandırın. Koku yoğunsa pencereleri açın.

Yanık kokusunun olası nedenleri

Prizden gelen yanık kokusunun arkasında genellikle şu nedenlerden biri bulunur:

Bu nedenlerin bazıları yalnızca priz değişimiyle çözülürken, bazıları hattın yenilenmesini gerektirebilir.

Fark etmeniz gereken diğer uyarı işaretleri

Yanık kokusu her zaman tek başına gelmez. Şu belirtilerden herhangi birini görürseniz aynı şekilde davranın:

• Priz kapağında ya da fişte kararma, sararma veya erime
• Prizden gelen çıtırtı, vızıltı ya da cızırtı sesi
• Fiş takıldığında kıvılcım görülmesi
• Priz kapağının ya da fişin elle tutulamayacak kadar ısınması
• Prize takılı cihazların ara ara kesilip yeniden çalışması
• Sigortanın aynı hatta sürekli atması

Sigortanın sürekli atmasının diğer nedenleri için evde sigorta neden sürekli atar rehberine bakabilirsiniz.

Neden kendiniz tamir etmemelisiniz?

Priz kapağını açmak basit gibi görünse de içerideki kabloların durumu, hattın yükü ve bağlantıların doğru yapılıp yapılmadığı uzmanlık gerektirir. Hatalı bir bağlantı ilk gün sorun çıkarmasa bile zamanla yeniden ısınabilir. Ayrıca sigortanın yanlış hatta kapatılmış olması gibi basit bir hata, ciddi elektrik çarpmasına yol açabilir. Bu nedenle priz ve hat tamirini mutlaka yetkili bir elektrikçiye yaptırın.

Elektrikçi ne yapar?

Yetkili bir elektrikçi genellikle şu adımları izler:

1. Hattı enerjisiz hâle getirip prizi söker ve bağlantıları inceler.
2. Kablo ucunda erime ya da kararma varsa hasarlı kısmı keser, bağlantıyı yeniler.
3. Prizi ve gerekirse fişi değiştirir.
4. Hattın yükünü ve sigortanın kablo kesitine uygunluğunu kontrol eder.
5. Gerekiyorsa yeni bir hat çekilmesini ya da yüksek güçlü cihazlar için ayrı hat ayrılmasını önerir.

Eski tesisatlarda tek bir prizdeki sorun, diğer prizlerde de benzer sorunların habercisi olabilir. Bu durumda evin genel tesisat kontrolünü ya da priz ve anahtar yenilemesini birlikte değerlendirmek mantıklıdır.

Önleme için öneriler

• Isıtıcı, fırın ve klima gibi yüksek güçlü cihazları çoklu prizle kullanmayın.
• Çoklu prizleri birbirine eklemeyin.
• Fişi tam oturmayan, gevşek prizleri değiştirtin.
• Kalitesiz adaptör ve uzatma kablolarından kaçının.
• Eski evlerde tesisatı periyodik olarak kontrol ettirin.

Acil olmayan durumlarda, yani hattı kapattıktan sonra, bölgenizdeki elektrikçilerden teklif almak için elektrik tesisatı talebi oluşturabilirsiniz. Talebe prizin fotoğrafını ve gözlemlediğiniz belirtileri eklemek, ustanın sorunu önceden değerlendirmesine yardımcı olur.