Prizden Yanık Kokusu Geliyor: Hemen Yapılacaklar ve Nedenleri

Kısa yanıt: Prizden yanık kokusu geliyorsa, priz ısınıyorsa ya da cızırtı duyuyorsanız prize dokunmadan önce o hattın sigortasını, emin değilseniz ana şalteri hemen kapatın ve bir elektrikçi çağırın. Duman ya da alev varsa evdekileri dışarı çıkarın ve 112'yi arayın. Sorun çoğunlukla gevşek bağlantı, aşırı yük veya birbirine takılmış çoklu prizlerden kaynaklanır.

Prizden gelen yanık plastik kokusu, elektrik tesisatında ısının olması gerekenden fazla arttığının işaretidir. Bu durum kendiliğinden geçmez; bağlantı noktasında oluşan ısı plastik kapağı eritir, kabloların yalıtımına zarar verir ve yangına dönüşebilir. Bu yüzden önce güvenliği sağlamak, sonra nedeni bir uzmana buldurmak gerekir.

Belirtiler

Aşağıdakilerden biri bile tek başına ciddiye alınmalıdır:

• Prizden ya da duvar içinden gelen yanık plastik kokusu
• Priz kapağının ya da fişin dokunulamayacak kadar ısınması
• Prizin delikleri çevresinde kararma, sararma veya erime
• Prizden gelen cızırtı, çıtırtı ya da vızıltı sesi
• Fiş takarken görülen kıvılcım
• O prize takılı cihazın kesik kesik çalışması

Hemen yapılacaklar

1. Prize ve fişe dokunmayın. Isınmış bir fişi çekmeye çalışmak elektrik çarpmasına yol açabilir.
2. Sigortayı kapatın. Sigorta kutusunda o odanın hattını kapatın. Hangisi olduğundan emin değilseniz ana şalteri indirin.
3. Duman ya da alev varsa evdekileri dışarı çıkarın ve 112'yi arayın. Elektrik yangınına su dökmeyin.
4. Sigorta kapandıktan sonra fişi çekebilirsiniz; erimiş ya da yapışmışsa zorlamayın.
5. Elektrikçi çağırın. Sigortayı tekrar açmadan önce prizin ve hattın kontrol edilmesi gerekir.

Sigortanın sık sık atması da benzer bir sorunun habercisi olabilir; ayrıntılar için sigorta neden atar yazısına bakabilirsiniz.

Olası nedenler

Gevşek bağlantı

Prizin arkasındaki kablo vidaları zamanla gevşer. Gevşek bağlantıda temas yüzeyi küçülür, direnç artar ve o noktada ısı oluşur. Bu ısı zamanla plastiği kararttığı gibi bağlantıyı daha da gevşetir. Sık kullanılan, fişin sürekli takılıp çıkarıldığı prizlerde daha sık görülür.

Aşırı yük

Isıtıcı, su ısıtıcısı, ütü, fırın gibi yüksek güç çeken cihazlar aynı prize ya da aynı hatta bağlandığında kablolar ve priz taşıyabileceğinden fazla akım taşır. Özellikle kışın elektrikli ısıtıcı kullanımı bu riski artırır.

Çoklu priz zinciri

Bir çoklu prizi başka bir çoklu prize takmak, tek bir duvar prizinden çok sayıda cihazı beslemek anlamına gelir. Bu zincir hem duvar prizini hem uzatma kablolarını ısıtır. Kalitesiz ya da hasar görmüş uzatma kabloları da kendi başına ısınma kaynağıdır.

Eskimiş tesisat ve priz

Eski binalarda yalıtımı yıpranmış kablolar ve yaşlanmış prizler ısınmaya daha yatkındır. Fiş prize gevşek oturuyorsa yaylar zayıflamış demektir. Tesisatın genel durumu için elektrik tesisatı yenileme rehberi yazısı yol gösterebilir.

Önlemek için

• Yüksek güç çeken cihazları çoklu priz yerine doğrudan duvar prizine takın.
• Çoklu prizleri birbirine bağlamayın.
• Fişi çekerken kablodan değil, fişin gövdesinden tutun.
• Kararmış, çatlamış ya da fişi gevşek tutan prizleri değiştirin.
• Uzatma kablolarını halı ya da mobilya altından geçirmeyin.
• Isıtıcıları kullanılmadığında fişten çekin.
• Evde kaçak akım rölesi olup olmadığını bir elektrikçiye kontrol ettirin.

Ne zaman acil elektrikçi gerekir?

Yanık kokusu, ısınan priz, kararma ve cızırtı her zaman elektrikçi gerektirir; bunlar ertelenecek belirtiler değildir. Sigortayı kapattıktan sonra koku devam ediyorsa ya da duvar içinden geliyorsa sorun kabloda olabilir ve hızla bakılması gerekir. Prizi kendiniz söküp değiştirmeyi düşünüyorsanız bile sigortayı kapatmadan hiçbir müdahale yapmayın; bağlantı ve hat kontrolünü bir uzmana bırakmak en güvenli yoldur.

Sık sorulan sorular

Priz ısınıyorsa kullanmaya devam edebilir miyim?

Hayır. Isınan priz bir bağlantı ya da yük sorununa işaret eder. Sigortayı kapatın ve kontrol ettirene kadar kullanmayın.

Yanık kokusu gelip geçtiyse sorun kalmış mıdır?

Koku geçse de hasar yerinde durur. Kararma ya da erime olmasa bile prizin ve bağlantının kontrol edilmesi gerekir.

Prizden cızırtı neden gelir?

Genellikle gevşek bağlantıda oluşan küçük arklardan kaynaklanır. Bu arklar ısı üretir ve yangın riski taşır.

Elektrik yangınında ne yapmalıyım?

Ana şalteri güvenle kapatabiliyorsanız kapatın, su kullanmayın, evden çıkın ve 112'yi arayın.

Sonuç

Prizden yanık kokusu geldiğinde önce sigortayı kapatmak, sonra nedeni bir elektrikçiye buldurmak gerekir; gevşek bağlantı ve aşırı yük basit önlemlerle büyük ölçüde önlenebilir. Hizmet ayrıntıları için elektrik tesisatı sayfasına bakabilir, talep oluşturarak bölgenizdeki elektrikçilerden teklif alabilirsiniz. Diğer işler için tamir ve tesisat kategorisini inceleyebilirsiniz.